Haberler

Çanakkale Savaşları'nda Kumkale muharebeleri sırasında Türk askerinin kendine siper edindiği 400 yıllık tarihi Türk Mezarlığı, Güney Marmara Kalkınma Ajansı'nın desteklediği projeyle yeniden düzenlenerek ziyarete açıldı.

Çanakkale merkeze bağlı Kumkale beldesinde, 97 yıl önce Çanakkale Savaşı sırasında Türk askerlerinin Fransız birlikleriyle girdiği çetin muharebelerde siper kazdığı tarihi Türk mezarlığı, yeniden düzenlenerek yapılan törenle ziyarete açıldı.

Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA)’nın 2010 yılı İktisadi Kalkınma Mali Destek Programı kapsamında desteklediği Çanakkale Valiliği’nin hazırladığı “Kumkala Beldesi’ndeki Tarihi Türk Mezarlığı’nın Çevre Düzenlemesinin Yapılarak Turizme Kazandırılması Projesi” tamamlandı. Projeyle yıllardır atıl vaziyete ve bakımsız kalan 400 yıllık tarihi Türk Mezarlığı turizme kazandırılmış oldu.

Çanakkale Valiliği’nin proje sahibi olduğu projede, GMKA destekleyici kurum, Çanakkale İl Özel İdaresi proje ortağı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Türk Dünyası Değerlerini Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Kumkale Belediye Başkanlığı da proje iştirakçileri olarak yer aldı.

Projeyle 25 Nisan 1915’te Fransız’ların Kumkale Beldesine asker çıkarmaları ile başlayan Kumkale Muharebelerinin geçtiği tarihi mezarlık ve mezarlık içerisinde yer alan siperler ortaya çıkarıldı. 27 bin m2’lik bir alanda yapılan çalışmalarda 472 adet mezar taşı gün yüzüne çıkarıldı ve bunlarla ilgili numaralar verilerek mezarların sahibi askerlerin isimleri bir panoya yazıldı. Proje kapsamında Tarihi Türk Mezarlığıyla ilgili birçok çalışmanın yapıldığı projenin tanıtım ve bilgilendirme çalışmaları yapılarak birçok doküman hazırlandı.

27 Bin m2 alanda düzenleme yapıldı

Tarihi mezarlık düzenlenen törenle ziyarete açıldı. Kumkale'de düzenlenen açılış töreni, saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunması ile başladı. Törende proje ekibinden Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Türk Dünyası Değerlerini Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Proje Yöneticisi Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır bir konuşma yaparak yıllardır kaderine terk edilen Kumkale'deki tarihi Türk mezarlığının yeniden düzenlenmesi konusunda hazırlanan projenin Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) tarafından kabul edilmesinden sonra  çalışmalara başladıklarını söyledi.

Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır, "Çalışmalar öncesinde içine girilmesine ve gezilmesine imkân olmayan mezarlıkta 27 bin metrekarelik bir alanda ot ve çalılık temizliği yapıldı. Böylece mezarlık alanı çalışılabilir bir duruma getirilip yüzey araştırmalarına başlandı. Proje ile Türk askerinin hayatta kalmak için sığındığı ve göğüs göğse çarpışmaların yaşadığı tevzi siperleri ile gözetleme ve muharebe mevzileri belirgin hale getirildi" diye konuştu.

472 Mezar taşı gün yüzüne çıkarıldı

Mezarlıkta yapılan düzenlemeler kapsamında çoğu taşın toprak altında tamamen örtülü vaziyette bulunduğunu belirten Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır, "Mezarlık alanı üzerindeki mezar taşlarının tespitine yönelik yüzey araştırması sırasında proje başlangıcında mezarlıkta gözle görülebilen taş sayısı 200 adetti. Öncelikle arazi üzerinde gözle görülebilen taşlar dik konuma getirilerek yerlerine yerleştirildi ve bakımları yapıldı. Yapılan yüzey araştırmaları sırasında bir kısmı toprak üzerinde, büyük bir kısmı ise toprak altında bulunan 100 adet taş dik konuma getirilerek yerlerine yerleştirildi. Siper ve mevzilerin belirginleştirilmesi çalışmaları sırasında tamamen toprak altında bulunan 100 adet mezar taşı ve mezarlara ait mermer bölümler çıkarıldıkları yerin en yakına dikilerek yerlerine yerleştirildi. Mezarlıkta mezar taşları ile ilgili yapılan çalışmalar sonucunda 400 adet taş dik konumda, 72 adet de kırık parça olmak üzere 472 adet taş gün yüzüne çıkarıldı" dedi.