2018-2020 Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi SOP

Milli Eğitim Bakanlığı 2016-2017 eğitim öğretim yılı meslek liseleri okullaşma oranları incelendiğinde, Balıkesir’de Türkiye ortalaması olan % 42,38’e yaklaşmakla birlikte, Çanakkale’de meslek liseleri okullaşma oranları ülke genelinin oldukça altında kalmaktadır. Mesleki eğitimde okullaşma oranları, bir anlamda tercih edilebilirlik oranını da göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Bu bağlamda Balıkesir’de meslek liselerinin tercih edilme oranları Türkiye geneli seviyesinde yer alırken Çanakkale’de meslek liselerinin gençler tarafından daha düşük düzeyde tercih edildiği görülmektedir.

Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Okullaşma Oranı (%) (Milli Eğitim İstatistikleri, 2016-2017)

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2016-2017 yılı istatistiklerine göre Mesleki ve Teknik Ortaöğretim okul, şube, öğretmen ve derslik başına düşen öğrenci sayıları açısından da Çanakkale’nin Türkiye ortalamasının altında kaldığı; Balıkesir’in ise Türkiye geneline yakın olmakla birlikte yine ortalamanın altında olduğu dikkat çekmektedir. Ayrıca bölge illerine ilişkin veriler çevre illerin verileri ile kıyaslandığında da geride kalmaktadır.

Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Okul, Şube, Öğretmen ve Derslik Başına Düşen Öğrenci Sayısı (Milli Eğitim İstatistikleri, 2016-2017)

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2016-2017 yılı istatistiklerine göre Mesleki ve Teknik Ortaöğretim seviyesinde yeni kayıt olan öğrenci sayıları incelendiğinde Çanakkale çevre illere göre oldukça düşük seviyede kalmakla birlikte Balıkesir ise sadece Tekirdağ’ın üstünde seyretmektedir. Çevre illerle kıyaslandığında 2016-2017 eğitim ve öğretim yılında Bölgede mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının tercih edilebilirliği kayıtlı öğrenci sayıları bakımından da bu illerin altında kalmaktadır.

Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Seviyesinde Yeni Kayıt Olan Öğrenci Sayısı (Milli Eğitim İstatistikleri, 2016-2017)

2016 yılı eğitim durumuna göre istihdam edilenler ve işsizlerin toplamını gösteren işgücü verileri incelendiğinde, toplam işgücünün %21’ini mesleki eğitim mezunu kişilerin oluşturduğu görülmektedir.

TR22 Bölgesi Eğitim Seviyesine Göre İşgücü Durumu (TÜİK, İşgücü İstatistikleri, 2016)

2016 yılı eğitim durumunda göre istihdam verileri incelendiğinde, Bölgede toplam istihdamda mesleki eğitim mezunlarının payının, lise altı mezuniyete sahip olanların payının yarısı olduğu dikkat çekmektedir. İşgücü verileriyle birlikte değerlendirildiğinde, mesleki eğitim mezunu nüfusun işgücüne katılım ve istihdam oranları benzerlik göstermektedir. Bu durum mesleki eğitim kalitesinin artırılması ve mezunların iş piyasasına geçişinin kolaylaştırılması gerekliliğini göstermektedir.

TR22 Bölgesi Eğitim Seviyesine Göre İstihdam Durumu (TÜİK, İşgücü İstatistikleri, 2016)

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2016 yılı işgücü istatistiklerine göre Türkiye genelinde işsizlik oranı % 10,9 olurken, mesleki eğitim mezunu nüfusun işsizlik oranı % 11,6 olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, mesleki eğitim mezunlarının işgücüne katılma oranı (% 58,2) ve istihdam oranları (% 65,9) ise Türkiye geneli işgücüne katılma oranı (% 52) ve istihdam oranının (% 46,3) üzerine çıkmaktadır.

İŞKUR 2016 yılı işsizlik oranları incelendiğinde Bölge ortalaması ülke ortalamasına yakın seyretmesine rağmen ihtiyaç duyulan alanlara bakıldığında işletmelerin nitelikli personel talebi dikkat çekmektedir. 2016 Balıkesir ve Çanakkale İŞKUR verileri değerlendirildiğinde, öne çıkan sektörlerden olan imalat sanayi sektörünün yüksek istihdam oranlarına sahip olduğu görülmektedir. Balıkesir’de istihdamın ağırlığı imalat sektöründedir. İstihdam edilme oranları ise erkeklerde yüzde 46,8 oranında, kadınlarda yüzde 47,4’dir. Toplam çalışan sayıları içinde ise imalat sektöründe çalışma oranı yüzde 47,7 olarak gerçekleşmiştir. Çanakkale’de de erkeklerin yüzde 71’i, kadınların ise yüzde 63’ü İmalat sektöründe istihdam edilmektedir. İl geneline bakıldığında her işyerinde ortalama olarak 64,3 kişi istihdam edildiği görülmektedir. Bu bağlamda sanayi sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli personel ihtiyacının karşılanabilmesi adına mesleki eğitim daha da önem kazanmaktadır. Bununla birlikte, İŞKUR İşgücü İhtiyaç Analizi sonuçlarına göre, Çanakkale’de İŞKUR aracılığıyla sanayi sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinin eğitim düzeyine göre eleman talebi incelendiğinde, taleplerin yüzde 71’inin Lise Altı, Genel lise ve Meslek Lisesi düzeyinde olduğu görülmektedir.  Bu durumda ilde mesleki eğitimin güçlendirilmesi, mezunlarının iş piyasasına geçişinin kolaylaştırılması ve mezun ile işveren arasındaki bağın geliştirilmesi gerekliliği ön plana çıkmaktadır.

Bölgede kurulu meslek lisesi sayısı ve kayıtlı öğrenci istatistikleri, çevre illerden yalnızca Tekirdağ’dan önde olunduğuna; diğer illerin ise gerisinde kalındığına işaret etmektedir.

Meslek Liseleri Okul ve Öğrenci Sayıları (2016-2017)

Buna karşılık, mesleki yükseköğrenim kurumları sayısı ve kayıtlı öğrenci istatistiklerine göre Bölge, çevre illere kıyasla çok daha fazla tercih edilmektedir.

Meslek Yüksek Okulları Okul ve Öğrenci Sayıları (2016-2017)

Bu bağlamda, Bölgede ortaöğretim meslek eğitim kalitesinin yükseltilerek cazibesinin artırılması ve bu kurumların, Bölge mesleki yükseköğrenim kurumlarının yakaladığı tercih edilebilirlik seviyesine ulaşması hedeflenmektedir.

2014-2018 Türkiye Mesleki ve Teknik Eğitim Strateji Belgesi ve Eylem Planında ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlardaki nitelikli personel temininde zorluk yaşanmasına rağmen, mesleki ve teknik eğitim mezunlarının işsizlik oranının yüksek olduğu ve özel politika gerektiren grupların örgün ve yaygın mesleki eğitime erişimi konusunda altyapı sorunları bulunduğu belirtilmiştir. Orta Vadeli Programda (2017-2019) da değişen işgücü piyasası talepleriyle uyumlu bireyler yetiştirmeye yönelik olarak, temel ve mesleki eğitim reformunun hayata geçirilmesinin gerekliliği üzerine vurgu yapılmıştır. Ayrıca gençlerin işgücüne ve istihdama katılımlarının hızlandırılmasının önemi dile getirilmiştir.

Özel sektörün ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde nitelikli personel yetiştirilmesi, mesleki eğitime erişimde güçlük çeken dinamik ve üretken nüfusun da iş hayatına katılımının artırılması Bölge açısından önem arz etmekte olup bu alana müdahale edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Tüm bu gerekçelerle Ajansımız tarafından Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi SOP’un uygulamaya konulmasına karar verilmiştir. Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi SOP, TR22 Bölgesi 2014-2023 Bölge Planına da doğrudan hizmet etmekte olup Planda yer alan “GELİŞME EKSENİ 1: KALİTELİ SOSYAL YAŞAM VE NİTELİKLİ İNSAN” ekseni ve bu eksen altında yer alan “Öncelik 1.1: İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi” önceliği ile ilişkilidir. Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi SOP, Bölge Planında yer alan konu ile ilgili tedbirlerin hayata geçmesine katkı sağlar niteliktedir.